Osmanlıda Harem. Osmanlı Harem’i hakkında yanlış bilinenler.

tarafından
614
Osmanlıda Harem. Osmanlı Harem’i hakkında yanlış bilinenler.
harem - Osmanlıda Harem. Osmanlı Harem'i hakkında yanlış bilinenler.

Osmanlı’da Harem

Harem nedir ?

Harem, harama fiilinden türetilmiş olup “yasaklanan”, “korunan” anlamlarına gelir.Harem, Topkapı Sarayında bulunur. Harem Dairesi, İkinci Avlu’nun içinde ve arka bahçelerinin üzerine kurulmuş, yüzyıllar içinde genişlemiştir.Harem’de üç yüzden fazla oda, dokuz hamam, iki camii, bir hastane, koğuşlar ve çamaşırlık vardır. Harem, günümüze ulaşan son biçimini, uzun bir zamana yayılan tadilatlar ve ilaveler sonucu almıştır. Harem’in genel yapısı, birbiri ardına sıralanan avlulardan oluşur. Bu avlular ile ayrılan kapı girişleri sonrasında koğuşlar, odalar, köşk ve hizmet binaları yer almaktadır.

Harem, sarayın enderün bölümünde bulunan kadınlar kısmıdır. Peki Harem‘de kimler bulunur ? Harem‘de padişahın kadınları, kızları, annesi ve kadın esirler (cariyeler) ile şehzadeler bulunur. Harem’de sıkı bir disiplin olduğunu söyleyebiliriz. Harem Osmanlıda en merak edilen bölge olmuştur. Harem hakkında pek çok yalan yanlış bilgiler mevcuttur. Haremi merak eden bir Avrupalı seyyah, haremin bir bölümünde bulunmuş ve işittiklerini dedikodular ile anlatmıştır.

Harem hakkında bilinen yanlışlar nelerdir ?

Harem‘de padişahın aşk hayatının geçtiği, havuzların, cariyelerin, çırıl çıplak dans eden dansözlerin olduğunu iddia edilmiştir. Ancak sanıldığı gibi harem böyle bir yer değildir. Harem’i bir pavyon tasviri içine sokan bu seyyah sadece olanları abartmıştır. Harem‘de yüzlerce cariye bulunduğu gibi iddialar tamamen yalandır. Günümüzde ise filmlerde Harem‘de bu şekilde gösterilmeye çalışılmaktadır.

Batılıların yaptığı Harem yaklaşımı bizim toplumumuz içinde de benimsenmiş.  Harem insan zihinlerinde sürekli çıplak kadınların olduğu, padişahın aşk meşk işleri için kullandığı bir yer olarak akıllarda kalmıştır. Harem bir günah yuvası olarak görülmüştür.

Amerikalı bir araştırmacıt arafından yazılan Harem-i Hümayün adlı eserde ise Harem manastıra benziyen bir yer olarak kaleme alınmıştır.

Harem teşkilatı nasıldır ?

Harem teşkilatı aslında iç oğlanları‘nınkine benzerdir. Haremde cariyeler sıkı eğitimlerden geçirilir. Edebiyat, güzel sanatlar, musiki ve el işleri gibi çeşitli konularda eğitim alırlardı. Ayrıca cariyelerin güzel konuşma ve zarafet sahibi olmaları için eğitimler verilirdi. Bazen bu eğitimleri alan cariyeler saraydan çıkarılıp sancakbeyi, beylerbeyi ve vezir rütbelerindeki kişiler ile evlendirilirdi. Sarayda yetişen kızlar ile evlenmek çok zordu.

Harem‘in idarecisi padişahın annesidir. Yani valide sultan’dır. Valide Sultan’ın Osmanlı yönetimindeki rolü devlet idaresi içinde çok mühimdi. Kösem Sultan ve Hatice Turhan Sultan bu konuda en dikkat çeken isimlerdir. Padişahlar annelerine büyük hürmetler gösterirdi. Valide sultanlar oğullarına “aslanım” diye hitap ederdi. 17. yy sonrasında Kösem Sultan gibi iktidar hırsıyla oğullarını öldüren ve torunlarına suikast düzenleten valide sultanlarda vardı.Harem‘i koruyan harem ağalarının nüfuzu çok büyüktür.

 

Kaynaklar: https://topkapisarayi.gov.tr/tr/content/harem

Prof.Dr Mehmet Ali Ünal, Osmanlı Müesseseleri Tarihi

 

Osmanlı padişahlarının kronolojik sıralamasıyla listesini görmek için tıklayabilirsiniz.